Dziedzina
Medycyna górska
Medycyna górska (Mountain Medicine) to interdyscyplinarny obszar medycyny zajmujący się fizjologią, patologiami i zagrożeniami zdrowotnymi wynikającymi z przebywania na dużych wysokościach — powyżej ok. 2 500 m n.p.m. Obejmuje problematykę aklimatyzacji, chorób wysokościowych, urazów w warunkach ekstremalnych, odmrożeń, hipotermii oraz wsparcia medycznego wypraw górskich i trekkingowych.
Jest to specjalizacja rozwijana międzynarodowo m.in. w ramach UIAA Mountain Medicine Society, ISMM (International Society for Mountain Medicine) oraz Canadian Society of Mountain Medicine.
Lekarz wyprawowy
Rola w wyprawie
Lekarz wyprawowy (expedition doctor) towarzyszy uczestnikom wypraw wysokogórskich zapewniając wsparcie medyczne w warunkach ograniczonego dostępu do infrastruktury szpitalnej. Zakres pracy:
- Ocena stanu zdrowia uczestników przed i w trakcie wyprawy
- Profilaktyka i leczenie choroby wysokościowej (AMS, HACE, HAPE)
- Obsługa urazów, ran, odmrożeń, hipotermii
- Decyzje o ewentualnym zejściu lub ewakuacji medycznej
- Prowadzenie apteczki wyprawowej
- Konsultacje z ośrodkami koordynacji ratownictwa
- Edukacja uczestników w zakresie bezpieczeństwa zdrowotnego
Obszary medyczne
Najważniejsze zagadnienia
Choroba wysokościowa (AMS)
Łagodna forma dotykająca do 30% osób powyżej 2 500 m. Objawia się bólem głowy, nudnościami, bezsennością.
Wysokościowy obrzęk płuc (HAPE)
Potencjalnie śmiertelny stan, zwykle powyżej 2 500 m. Wymaga natychmiastowego zejścia oraz wdrożenia leczenia.
Wysokościowy obrzęk mózgu (HACE)
Najcięższa forma choroby wysokościowej. Stan bezpośredniego zagrożenia życia.
Aklimatyzacja
Adaptacja organizmu do obniżonego ciśnienia parcjalnego tlenu. Proces warunkujący powodzenie i bezpieczeństwo wypraw.
Urazy zimnowe
Odmrożenia, hipotermia, oparzenia słoneczne i śnieżna ślepota.
Apteczka wyprawowa
Dobór leków i materiałów opatrunkowych dostosowany do rodzaju, długości i ekspozycji wyprawy.
Zakres praktyki
Czym się zajmuję
Ukończyłam Diploma in Mountain Medicine (Canadian Society of Mountain Medicine) oraz studia podyplomowe z Medycyny Ekstremalnej i Podróży na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 2022 r. uczestniczyłam jako lekarz wyprawowy w ekspedycji Elite Exped na Everest, Lhotse i Lobuche East Peak, spędzając 2 miesiące w Himalajach.
W ramach praktyki lekarskiej prowadzę konsultacje dotyczące:
- Oceny ryzyka zdrowotnego przed wyprawą w wysokie góry
- Profilaktyki choroby wysokościowej i strategii aklimatyzacji
- Kompletowania apteczki wyprawowej
- Przygotowania do wypraw dla osób z chorobami przewlekłymi
- Towarzyszenia medycznego podczas ekspedycji
Prowadzę również wykłady i prelekcje z medycyny górskiej na festiwalach górskich oraz konferencjach dla lekarzy i studentów medycyny.
Kontakt: medycynagorskapl@gmail.com
Wpisy
Z tej kategorii
Zespół zmiażdżenia (crush syndrome) — co się dzieje po lawinie
Crush syndrome po lawinie >60 min: rabdomioliza, hiperkaliemia, ostra niewydolność nerek. Protokół IV hydratacji przed wydobyciem. Wytyczne ICAR/WMS.
Denali (6190 m) — medycyna arktycznej wysokości
Denali medycznie: efekt 63° szerokości geograficznej (odczuwalnie 7000+ m), arktyczne zimno -40°C, samodzielna ekspedycja. NPS Ranger Station, apteczka, przygotowanie.
Annapurna Circuit — Thorong La Pass i ryzyko AMS (5416 m)
Annapurna Circuit: Thorong La 5416 m — 15-20 zgonów rocznie. Plan aklimatyzacyjny 14 dni, 2 noce w Manang, kryteria zawracania, bezpieczny sezon.
Antybiotyki w apteczce wyprawowej — 4 leki first-line
Cztery antybiotyki first-line na wyprawie: azytromycyna, Augmentin, cyprofloksacyna, metronidazol. Dawkowanie, wskazania, interakcje, kiedy nie dawać.
Stopa okopowa (trench foot) — uszkodzenie od wilgoci i zimna
Stopa okopowa to NIE odmrożenie: 0–15°C + wilgoć + unieruchomienie. Trzy fazy, leczenie w terenie, profilaktyka na wilgotnych wyprawach (Islandia, monsun Nepal).
Elbrus (5642 m) — medyczne ryzyka najwyższego szczytu Europy
Elbrus medycznie: szybki profil wejścia z wyciągu, kaukaska pogoda, zgubienie drogi w zamieci, 15-30 ofiar rocznie. Apteczka, aklimatyzacja, kryteria zawracania.
Deksametazon w górach — lek ratunkowy HACE i dawkowanie
Deksametazon w HACE: mechanizm, dawka 8 mg + 4 mg co 6 h, zastrzyk w boczną powierzchnię uda, efekt z odbicia, profilaktyka,…
Przygotowanie medyczne do wyprawy w góry — kompletny przewodnik
Badania, szczepienia, choroby przewlekłe, antykoncepcja, ubezpieczenie z helirescue — checklista 6 miesięcy przed wyprawą w Himalaje, Andy, Afrykę.
Detektor lawinowy (ARVA) — jak wybrać i używać w 2026
Beacon lawinowy 457 kHz: 3 anteny, trzy fazy poszukiwań, rekomendowane modele 2026, sondowanie, V-conveyor, multiple burial. Dlaczego ćwiczenia ratują życie.
