Dziedzina
Medycyna górska
Medycyna górska (Mountain Medicine) to interdyscyplinarny obszar medycyny zajmujący się fizjologią, patologiami i zagrożeniami zdrowotnymi wynikającymi z przebywania na dużych wysokościach — powyżej ok. 2 500 m n.p.m. Obejmuje problematykę aklimatyzacji, chorób wysokościowych, urazów w warunkach ekstremalnych, odmrożeń, hipotermii oraz wsparcia medycznego wypraw górskich i trekkingowych.
Jest to specjalizacja rozwijana międzynarodowo m.in. w ramach UIAA Mountain Medicine Society, ISMM (International Society for Mountain Medicine) oraz Canadian Society of Mountain Medicine.
Lekarz wyprawowy
Rola w wyprawie
Lekarz wyprawowy (expedition doctor) towarzyszy uczestnikom wypraw wysokogórskich zapewniając wsparcie medyczne w warunkach ograniczonego dostępu do infrastruktury szpitalnej. Zakres pracy:
- Ocena stanu zdrowia uczestników przed i w trakcie wyprawy
- Profilaktyka i leczenie choroby wysokościowej (AMS, HACE, HAPE)
- Obsługa urazów, ran, odmrożeń, hipotermii
- Decyzje o ewentualnym zejściu lub ewakuacji medycznej
- Prowadzenie apteczki wyprawowej
- Konsultacje z ośrodkami koordynacji ratownictwa
- Edukacja uczestników w zakresie bezpieczeństwa zdrowotnego
Obszary medyczne
Najważniejsze zagadnienia
Choroba wysokościowa (AMS)
Łagodna forma dotykająca do 30% osób powyżej 2 500 m. Objawia się bólem głowy, nudnościami, bezsennością.
Wysokościowy obrzęk płuc (HAPE)
Potencjalnie śmiertelny stan, zwykle powyżej 2 500 m. Wymaga natychmiastowego zejścia oraz wdrożenia leczenia.
Wysokościowy obrzęk mózgu (HACE)
Najcięższa forma choroby wysokościowej. Stan bezpośredniego zagrożenia życia.
Aklimatyzacja
Adaptacja organizmu do obniżonego ciśnienia parcjalnego tlenu. Proces warunkujący powodzenie i bezpieczeństwo wypraw.
Urazy zimnowe
Odmrożenia, hipotermia, oparzenia słoneczne i śnieżna ślepota.
Apteczka wyprawowa
Dobór leków i materiałów opatrunkowych dostosowany do rodzaju, długości i ekspozycji wyprawy.
Zakres praktyki
Czym się zajmuję
Ukończyłam Diploma in Mountain Medicine (Canadian Society of Mountain Medicine) oraz studia podyplomowe z Medycyny Ekstremalnej i Podróży na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 2022 r. uczestniczyłam jako lekarz wyprawowy w ekspedycji Elite Exped na Everest, Lhotse i Lobuche East Peak, spędzając 2 miesiące w Himalajach.
W ramach praktyki lekarskiej prowadzę konsultacje dotyczące:
- Oceny ryzyka zdrowotnego przed wyprawą w wysokie góry
- Profilaktyki choroby wysokościowej i strategii aklimatyzacji
- Kompletowania apteczki wyprawowej
- Przygotowania do wypraw dla osób z chorobami przewlekłymi
- Towarzyszenia medycznego podczas ekspedycji
Prowadzę również wykłady i prelekcje z medycyny górskiej na festiwalach górskich oraz konferencjach dla lekarzy i studentów medycyny.
Kontakt: medycynagorskapl@gmail.com
Wpisy
Z tej kategorii
Frostnip vs odmrożenie — jak odróżnić, protokół ogrzewania, kiedy ewakuacja
Frostnip vs odmrożenie II stopnia: test waxy rigid, różnicowanie w terenie, protokół re-warming, kiedy ewakuacja, czego NIE robić.
Re-entry HAPE — obrzęk płuc u mieszkańców wysokości wracających po przerwie
Re-entry HAPE u mieszkańców wysokich gór wracających z doliny: mechanizm, ryzyko u dzieci, profilaktyka nifedypiną, leczenie.
Mont Blanc 4810 m — aklimatyzacja, medyczne ryzyka, ubezpieczenie
Mont Blanc 4810 m medycznie: plan aklimatyzacji Chamonix, ryzyka AMS, Grand Couloir, odmrożenia, apteczka, ubezpieczenie Chamonix MRT.
Ewakuacja śmigłowcowa TOPR — jak wezwać, koszty, ograniczenia
Ewakuacja śmigłowcowa TOPR/GOPR: jak wezwać pomoc, numery, aplikacja Ratunek, jak przygotować lądowisko, koszty, ubezpieczenie helirescue.
Nadciśnienie a trekking wysokogórski — leki, monitoring, bezpieczeństwo
Nadciśnienie a wyprawa wysokogórska: które leki są bezpieczne (ACEi, ARB, nifedypina), które ryzykowne (beta-blokery, diuretyki), protokół monitorowania ciśnienia.
Pulsoksymetr w górach — jak czytać SpO2, typowe błędy, wybór urządzenia
Pulsoksymetr w górach wysokich: normy SpO2 po aklimatyzacji, trend zamiast pojedynczego pomiaru, typowe błędy, wybór urządzenia, ograniczenia.
Astma a wyprawa w góry wysokie — kiedy TAK, kiedy NIE, jaki protokół
Astma w górach wysokich: mechanizmy (zimne powietrze, alergeny, hipoksja), HAST jako test tolerancji, protokół leków, kiedy wyprawa jest przeciwwskazana.
Cukrzyca typu 1 na wysokości — protokół insulinowy i CGM
Cukrzyca typu 1 na wyprawie: zmienione wchłanianie insuliny, zwiększone zapotrzebowanie energetyczne 3500-5000 kcal, CGM, przechowywanie insuliny w mrozie.
Szczepienia przed Tanzanią (Kilimandżaro + safari) — kompletny kalendarz
Szczepienia Tanzania: żółta febra (Stamaril), WZW A+B, dur, meningokoki, wścieklizna. Profilaktyka malarii: malarone czy doksycyklina. ICVP przy przesiadce w Afryce.
